Florabest: praktyczne wskazówki, by akumulator działał dłużej

Akumulatory litowo-jonowe stosowane w elektronarzędziach ogrodowych to serce całego systemu. To od nich zależy, jak długo możemy pracować podkaszarką, nożycami do żywopłotu czy piłą łańcuchową. W przypadku marki Florabest, która przez wiele lat była flagową linią sprzętu ogrodowego Lidla, temat akumulatorów jest szczególnie interesujący, ponieważ system został już wycofany z rynku i zastąpiony przez Parkside. W artykule przyjrzymy się bliżej konstrukcji baterii Florabest 18 V, ich najczęstszym problemom oraz możliwości regeneracji.

Z Florabest do Parkside: krótka historia systemu z Lidla

Florabest była marką własną Lidla, pod którą sprzedawano przede wszystkim elektronarzędzia ogrodowe – kosiarki, podkaszarki, nożyce do żywopłotu czy piły. Największym atutem systemu była uniwersalność: jeden akumulator pasował do wielu urządzeń, co znacząco obniżało koszty użytkowania i zwiększało wygodę.

Akumulatory Florabest dostępne były głównie w wersjach 1,5 Ah i 2,0 Ah, przy czym słabszy wariant oznaczony był symbolem MOCA-LR32-250-15N, a mocniejszy – MOCA-V18. Zastosowano w nich pięć ogniw litowo-jonowych (układ 5S), które pozwalały uzyskać napięcie robocze w zakresie 15 V (pełne rozładowanie) – 21 V (pełne naładowanie).

Sprzęt Florabest cieszył się dużą popularnością, zwłaszcza we Francji, głównie z powodu niskiej ceny i szerokiej dostępności. Jednak z czasem Lidl zdecydował się wycofać tę linię i zastąpić ją nowocześniejszą serią Parkside 20V Team, która obecnie dominuje na rynku i oferuje znacznie większą kompatybilność oraz dostępność części zamiennych.

Dlaczego Lidl przeszedł z Florabest na Parkside?

1. Szersza gama produktów – Parkside to nie tylko sprzęt ogrodowy, ale także elektronarzędzia warsztatowe, co pozwoliło Lidlowi stworzyć jeden, spójny system dla hobbystów i majsterkowiczów.
2. Większa kompatybilność – akumulatory Parkside 20V Team są wymienne między wieloma urządzeniami, zarówno ogrodowymi, jak i warsztatowymi. Florabest ograniczał się głównie do narzędzi ogrodowych.
3. Nowocześniejsze akumulatory – w Parkside zastosowano ogniwa lepszej jakości oraz większej pojemności, a także bardziej rozbudowane układy zabezpieczające. Dzięki temu akumulatory są trwalsze i oferują lepszą wydajność.
4. Dostępność części – podczas gdy Florabest z czasem zniknął z rynku i zdobycie zamienników stało się trudne, Parkside jest stale rozwijany i regularnie pojawia się w ofercie Lidla, co ułatwia zakup dodatkowych baterii czy ładowarek.

Aktualnie akumulatory Parkside występują w szerokim zakresie pojemności – od 2.0Ah aż do potężnej wersji 8.0Ah zbudowanej na ogniwach 21700, która dodatkowo wyposażona jest w moduł Bluetooth do monitorowania stanu baterii i zarządzania jej pracą.

Moduł ochrony PCM w akumulatorze Li-ion 18V Florabest — analiza techniczna

Płytka drukowana (PCB) przedstawiona na zdjęciach to układ zabezpieczający typu PCM (Protection Circuit Module), zaprojektowany dla pakietu pięciu ogniw litowo-jonowych połączonych szeregowo (5S), o napięciu znamionowym 18V (pełne napięcie naładowanego pakietu to ok. 21 V). Jest to typowy układ stosowany w elektronarzędziach i sprzęcie ogrodowym, który nie zarządza akumulatorem jako system, lecz zapewnia podstawowe bezpieczeństwo użytkowania.

Kluczowe funkcje układu:

• Ochrona przed przeładowaniem i głębokim rozładowaniem – PCM monitoruje napięcie każdej z pięciu cel ogniwa. Przekroczenie ustalonego progu (zwykle ok. 4.25 V dla przeładowania i 2.5V dla rozładowania) skutkuje natychmiastowym odłączeniem pakietu od obciążenia lub ładowarki.
• Zabezpieczenie prądowe i zwarciowe – obecność dwóch rezystorów typu shunt o niskiej rezystancji (R010, czyli 10 mΩ) pozwala na wykrycie przekroczenia dozwolonego prądu. Układ może reagować w czasie poniżej 1 ms, odcinając tranzystory mocy i przerywając obwód.
• Balansowanie ogniw – zastosowano pasywne balansowanie (rezystancyjne), które uruchamia się po przekroczeniu określonego napięcia na jednej z cel. Nadmiar energii jest rozpraszany cieplnie przez rezystory (np. R25, R26, R27), a sterowanie odbywa się przez tranzystory SMD (np. Q2, Q3).
• Układ sterujący – centralny element sterujący to prawdopodobnie dedykowany kontroler PCM, np. typu DW01, S8254A lub BQ7721, współpracujący z zewnętrznym sterowaniem tranzystorów. Układ ten zawiera zintegrowane dzielniki napięć, komparatory progowe oraz wewnętrzne układy czasowe do obsługi opóźnienia załączenia i histerezy.

Elementy zabezpieczające i pasywne – na płytce zastosowano:

• diody Zenera i TVS (np. DW1, DW2) do ochrony ESD i przepięciowej,
• kondensatory ceramiczne i elektrolityczne do filtrowania zasilania logicznego,
• tranzystory MOSFET typu N w sekcji głównej – prawdopodobnie o parametrach rzędu 30V/40A, pracujące w układzie „back-to-back” dla pełnego odcięcia prądu ładowania i rozładowania.

Złącza i interfejs – płytka wyposażona jest w cztery masywne konektory do połączenia z szynami ogniw oraz przewody zasilające (+ i −) zakończone cynowanymi końcówkami, co potwierdza, że PCM jest zintegrowany w obudowie akumulatora, a nie w urządzeniu lub ładowarce.

Elementy użytkowe – przycisk (SW1) może pełnić funkcję resetu systemu lub aktywacji wyjścia (tzw. "wake-up"), a pozycje oznaczone jako LED1–LED4 umożliwiają podłączenie zewnętrznych wskaźników LED poziomu naładowania. Brak natomiast mikrokontrolera, EEPROM-u czy złącza komunikacyjnego – to potwierdza brak funkcji BMS.

Układ PCM zastosowany w akumulatorze FloraBest 18V to solidnie wykonany moduł zabezpieczający, zapewniający niezbędne minimum bezpieczeństwa pracy pakietu litowo-jonowego. Dzięki obecności układów ochronnych, tranzystorów MOSFET i prostego pasywnego balansera, użytkownik może korzystać z akumulatora bez ryzyka przeładowania, przeciążenia lub niebezpiecznego rozładowania. Pomimo braku zaawansowanych funkcji diagnostycznych czy komunikacyjnych, system ten dobrze spełnia swoje zadanie w zastosowaniach konsumenckich i półprofesjonalnych, gdzie niezawodność i prostota są kluczowe.

Najczęstsze usterki i ich przyczyny

Mimo że akumulatory Florabest są solidnie wykonane, a zastosowany moduł PCM chroni je przed krytycznymi uszkodzeniami, to w praktyce użytkownicy bardzo często zgłaszają awarie. W większości przypadków nie są one wynikiem samej elektroniki, ale nieprawidłowej eksploatacji i przechowywania.

Najczęstsza i zarazem najbardziej typowa usterka. Sprzęt Florabest to narzędzia ogrodowe, które często są zostawiane na zewnątrz. Deszcz i wilgoć przedostają się do wnętrza akumulatora, prowadząc do korozji styków oraz zwarć na płytce PCM. Ślady zalania to uszkodzenie, z którym serwisy spotykają się zdecydowanie najczęściej.

Zarówno mróz, jak i upał bardzo źle wpływają na kondycję ogniw litowo-jonowych.

Zimą – pozostawienie akumulatora w szopie, garażu czy innym nieogrzewanym miejscu prowadzi do jego nadmiernego wychłodzenia. Poniżej 5°C ogniwa tracą sprawność, a ładowanie może być wręcz niebezpieczne.
Latem – wystawienie akumulatora na pełne słońce skutkuje przyspieszoną degradacją chemiczną i znacznym skróceniem żywotności.

Dlatego po zakończonej pracy zawsze należy przechowywać baterię w suchym i umiarkowanie ciepłym pomieszczeniu.

Rozładowanie poniżej progu granicznego

Akumulator Florabest pracuje w zakresie od 15V (pełne rozładowanie) do 21V (pełne naładowanie). Jeśli jednak zostanie rozładowany poniżej 15V, standardowa ładowarka nie rozpocznie procesu ładowania. W takim przypadku akumulator może wymagać regeneracji, ponieważ PCM odcina pakiet, traktując go jako uszkodzony.

Florabest w swoich akumulatorach stosował tanie ogniwa chińskiej produkcji (Tianpeng). W porównaniu z markowymi celami, np. Samsunga czy LG, charakteryzowały się one znacznie gorszą żywotnością i wydajnością prądową. Z tego powodu po kilku sezonach użytkownicy często obserwowali skrócony czas pracy urządzenia, nawet jeśli akumulator był poprawnie ładowany i przechowywany.

Wskaźnik poziomu naładowania we Florabest

Adapter Florabest od innego systemu? Dlaczego to zły pomysł

Na rynku coraz częściej pojawiają się różnego rodzaju adaptery do akumulatorów, które mają umożliwiać korzystanie z baterii jednej marki w urządzeniach innego producenta. W teorii brzmi to atrakcyjnie – zamiast kupować nowy system, można podpiąć stary akumulator Florabest do sprzętu Parkside, Makita czy Bosch. W praktyce jednak takie rozwiązanie niesie ze sobą poważne ryzyko.

Różne zakresy napięć i charakterystyki pracy

Każdy system elektronarzędzi jest projektowany pod konkretne parametry akumulatora. Urządzenia mogą pracować w innych zakresach napięć, a ich zabezpieczenia są dostosowane do fabrycznych baterii.
Jeśli akumulator Florabest zostanie użyty z adapterem w innym sprzęcie, może dojść do sytuacji, w której pakiet rozładuje się poniżej granicznego progu 15 V. W takim przypadku standardowa ładowarka nie rozpocznie już procesu ładowania, a akumulator zostanie trwale zablokowany przez układ PCM.

Brak komunikacji z elektroniką urządzenia

Nowoczesne akumulatory coraz częściej wyposażone są w dodatkowe układy zabezpieczające i komunikacyjne, które wymieniają dane z elektronarzędziem (np. informacje o temperaturze, poziomie naładowania czy stanie ogniw). Florabest posiada jedynie prosty moduł PCM bez funkcji BMS, dlatego przy użyciu adaptera urządzenie nie otrzymuje żadnych danych diagnostycznych. Może to skutkować przeciążeniem akumulatora, a w konsekwencji – jego przegrzaniem lub trwałym uszkodzeniem.

Bezpieczne rozwiązanie

Akumulatory Florabest powinny być używane wyłącznie w urządzeniach, do których zostały zaprojektowane. Łączenie ich z innymi systemami przy pomocy adapterów to kuszące, ale bardzo krótkowzroczne rozwiązanie, które może skończyć się szybką awarią.

Możliwość regeneracji

Choć narzędzia Florabest zostały już wycofane z oferty Lidla, w wielu domach nadal pracują ich starsze egzemplarze. To sprawia, że temat regeneracji akumulatorów Florabest cieszy się dużym zainteresowaniem użytkowników, którzy chcą tchnąć w swój sprzęt drugie życie.

Regeneracja akumulatora

Najczęściej regeneracja polega na wymianie starych, zużytych ogniw na nowe, wysokoprądowe. Standardowo akumulatory Florabest odnawiane są do pojemności 2,0Ah, a do ich budowy stosuje się:

• Samsung 20R – ogniwa o bardzo wysokim prądzie rozładowania (do 22A), świetnie sprawdzające się w wymagających elektronarzędziach,
• Samsung 25R – wariant premium, oferujący pojemność 2,5Ah przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej wydajności prądowej (do 20A).

Zastosowanie tych ogniw sprawia, że odnowiony akumulator nie tylko odzyskuje pełną sprawność, ale też często przewyższa parametrami wersję fabryczną, w której stosowano tanie ogniwa chińskiej produkcji.

Problem z ładowarką? To nie problem

W przypadku uszkodzenia oryginalnej ładowarki Florabest nie ma potrzeby poszukiwania rzadkich i drogich zamienników. Wystarczy każda ładowarka 5S o napięciu 21V, którą można bez trudu znaleźć na Allegro czy eBayu w cenie od 30 do 60 zł. Wystarczy podłączyć ją do biegunów + i − akumulatora, zachowując prawidłową polaryzację.

Dlaczego regeneracja się opłaca?

• Koszt regeneracji jest znacznie niższy niż zakup nowego systemu akumulatorowego.
• Użytkownik może nadal korzystać z narzędzi Florabest, które często są w dobrym stanie technicznym.
• Nowe ogniwa wydłużają czas pracy i żywotność akumulatora, a w niektórych przypadkach poprawiają także jego parametry względem oryginału.